BSH tërhoqi nga tregu rreth 1.2 mld euro në tetë muaj, por leku vijon të forcohet

08-10-2026

Banka e Shqipërisë vlerësohet të ketë blerë nga tregu valutor deri në 1.2 miliardë euro gjatë tetë muajve të parë të vitit 2026, në përpjekje për të përthithur ofertën e lartë të monedhës europiane dhe për të zbutur presionet mbiçmuese ndaj lekut.

Megjithatë, ndërhyrjet e konsiderueshme nuk kanë arritur të ndalin forcimin e monedhës vendase, ndërsa euro është zhvlerësuar me 4.82 për qind që nga fillimi i vitit.

Sipas informacioneve të siguruara nga Ekofin.al, deri në fund të gushtit 2026, Banka e Shqipërisë vlerësohet të ketë blerë nga tregu një shumë prej 1 deri në 1.2 miliardë eurosh. Kjo vlerë përfshin blerjet e realizuara përmes ankandeve të programuara, si dhe ndërhyrjet e tjera të institucionit në tregun valutor.

Të dhënat e plota zyrtare për këtë periudhë nuk janë ende të disponueshme. Banka e Shqipërisë i publikon informacionet faktike mbi ndërhyrjet valutore me më shumë se tre muaj vonesë, një praktikë që institucioni e argumenton me nevojën për të shmangur krijimin e efekteve spekulative në treg.

Blerjet e valutës tejkalojnë ndjeshëm planin fillestar

Për vitin 2026, Banka e Shqipërisë kishte planifikuar fillimisht zhvillimin e 26 ankandeve për blerjen e valutës, nga 22 ankande të organizuara një vit më parë. Përmes këtyre operacioneve të programuara, institucioni synonte të blinte gjithsej 330 deri në 450 milionë euro gjatë gjithë vitit.

Sipas kalendarit të publikuar, ankandet parashikonin blerje në shuma kryesisht nga 5 deri në 10 milionë euro dhe, në disa raste, nga 6 deri në 12 milionë euro.

Megjithatë, vëllimi i valutës së blerë gjatë tetë muajve të parë rezulton shumë më i lartë se objektivi fillestar i ankandeve të programuara. Diferenca lidhet me ndërhyrjet e tjera të Bankës së Shqipërisë në treg, të ndërmarra për të përthithur ofertën e lartë të euros.

Nëse ritmi i regjistruar gjatë periudhës janar-gusht do të vijojë edhe në muajt e mbetur të vitit, blerjet totale të Bankës së Shqipërisë mund të arrijnë rreth 1.5 miliardë euro deri në fund të dhjetorit 2026, duke shënuar një rekord të ri historik.

Euro humbet 4.82 për qind të vlerës ndaj lekut në nëntë muaj

Pavarësisht ndërhyrjeve të konsiderueshme të Bankës së Shqipërisë, presionet mbi kursin e këmbimit kanë mbetur të forta gjatë vitit 2026.

Në fillim të vitit, një euro këmbehej me rreth 96.64 lekë, ndërsa në fillim të tetorit kursi kishte zbritur në afërsisht 91.98 lekë për euro. Kjo përfaqëson një rënie prej 4.66 lekësh, ose një zhvlerësim të monedhës europiane me 4.82 për qind ndaj lekut.

Rënia e euros gjatë periudhës janar-shtator 2026 është më shumë se trefishi i zhvlerësimit të regjistruar gjatë gjithë vitit 2025, duke treguar se presionet mbiçmuese ndaj lekut janë intensifikuar përsëri.

Në vitin 2025, Banka e Shqipërisë bleu mbi 1 miliard euro

Edhe viti 2025 ishte karakterizuar nga ndërhyrje rekord të Bankës së Shqipërisë në tregun valutor. Sipas të dhënave zyrtare, institucioni bleu 297.9 milionë euro përmes ankandeve, krahasuar me 283.8 milionë euro në vitin 2024.

Përveç ankandeve të programuara, gjatë vitit 2025 u blenë edhe 729.1 milionë euro për realizimin e objektivave të politikës monetare dhe të stabilitetit financiar. Të marra së bashku, këto dy kategori e çuan shumën totale të blerjeve në rreth 1.027 miliardë euro.

Megjithatë, edhe ndërhyrjet e kësaj përmase nuk arritën të ndalonin forcimin e lekut. Euro e nisi vitin 2025 në nivelin rreth 98.23 lekë dhe e përfundoi pranë 96.77 lekëve, duke humbur afërsisht 1.49 për qind të vlerës së saj.

Sipas vlerësimeve të Bankës së Shqipërisë, gjatë gjysmës së dytë të vitit 2025, forcimi i lekut u mbështet kryesisht nga hyrjet e larta valutore prej turizmit, remitancave dhe investimeve të huaja. Megjithatë, ritmi i mbiçmimit të monedhës vendase ishte më i ngadaltë krahasuar me dy vitet paraardhëse.

Forcimi i lekut në vitin 2026 i afrohet nivelit të gjithë vitit 2024

Zhvillimet e vitit 2026 tregojnë se presionet mbi kursin e këmbimit janë shtuar përsëri. Pavarësisht blerjeve të vlerësuara në 1 deri në 1.2 miliardë euro deri në fund të gushtit, monedha europiane ka humbur 4.82 për qind të vlerës ndaj lekut deri në fillim të tetorit.

Kjo rënie është pothuajse e barabartë me zhvlerësimin e euros gjatë gjithë vitit 2024, kur kursi zbriti nga 103.24 lekë në 98.15 lekë për euro, ose me 4.93 për qind.

Në vitin 2023, rënia kishte qenë edhe më e fortë. Euro u zhvlerësua nga 114.54 lekë në 103.88 lekë, duke humbur 9.31 për qind të vlerës së saj ndaj monedhës shqiptare.

Të dhënat tregojnë se, megjithëse Banka e Shqipërisë ka ndërhyrë me blerje të konsiderueshme valute, oferta e lartë e euros në treg vijon të ushtrojë presion mbi kursin e këmbimit. Nëse vlerësimet për blerjet e tetëmujorit konfirmohen nga statistikat zyrtare, viti 2026 mund të regjistrojë nivelin më të lartë historik të ndërhyrjeve valutore të institucionit.

Burimi: Ekofin.al